Dzień: 6 listopada 2019

Urok klasyki

Wydana po raz pierwszy w 1924 r. “Mitologia” Jana Parandowskiego miała popularyzować kulturę antyczną wśród dzieci i młodzieży. Udało się znakomicie. Prosty, lekki język, wsparty talentem do snucia ciekawych opowieści i ogromną erudycją, sprawia, że książka do dziś pozostaje w kanonie ulubionych lektur zarówno młodych, jak i dorosłych czytelników.

Baśnie z dziejów europejskiej cywilizacji

Mitologia Parandowskiego pozostaje podstawowym w polskiej literaturze tekstem, propagującym wierzenia starożytnych i kreującym nasze o nich wyobrażenia. Niemal każdy z nas styka się z tą lekturą już w dzieciństwie . Na początku traktujemy ją jako jeszcze jedną księgę zajmujących bajek. Z czasem zaczynamy doceniać kunszt autora, jego wiedzę i ogrom pracy, włożonej w przygotowanie tej pozycji. Nic dziwnego, że dzieło Parandowskiego przeszło do klasyki, kształtując nasze spojrzenie na starożytność, utrwalając symboliczne znaczenie mitów i ich uniwersalizm. Bo to właśnie wierzenia Greków i Rzymian są się źródłem symboli, rozpoznawalnych przez każdego wykształconego człowieka zachodniego kręgu kulturowego. To dzięki niej takie pojęcia, jak pięta Achillesa czy stajnia Augiasza nasycone są znaczeniem i czytelne dla wszystkich.

W kręgu mitów Greków i Rzymian

Książka opatrzona jest podtytułem “Wierzenia i podania Greków i Rzymian”, precyzującym obszary tematyczne, jakie obejmuje. W pierwszej części autor opisuje greckie wierzenia na temat narodzin świata i panteon bogów, którzy mają nad nim władzę. Rozpoczyna ją tekst objaśniający sposób rozumienia narodzin i funkcjonowania świata przez Greków. Potem następują opowieści o bogach olimpijskich, ale także wielu innych (m.in. powietrza i światła). Parandowski precyzyjnie charakteryzuje przestrzenie władzy przypisane poszczególnym bogom, pokazuje ich wpływ na losy ludzi. Swoje miejsce wśród greckich wierzeń mają także bohaterowie greckich podań i legend, zwłaszcza postacie wojny trojańskiej.

Druga część “Mitologii” to zbiór mitów rzymskich. Jest ona krótsza, a rozpoczyna się esejem charakteryzującym wierzenia Rzymian i wskazującym główne różnice w porównaniu z religią Greków. Autor wskazuje podstawowe źródła rzymskich wierzeń, opisując bogów naczelnych oraz bóstwa ziemskie, powiązane z siłami przyrody. Kładzie nacisk na specyficzne cechy rzymskiej religijności, którą wyróżnia szczególne upodobanie do personifikacji cnót, uczuć, ideałów.

Takie dwutorowe ujęcie mitów pozwoliło pisarzowi na wyodrębnienie różnic, ale też pokazanie pewnych stałych cech wierzeń starożytnych. Umożliwiło wyodrębnienie uniwersalnych pojęć i archetypów, które przecież stały się podstawą całej europejskiej cywilizacji. Czytając Parandowskiego, jasno widzimy, że rozumienie naszej kultury jest niemożliwe bez poznania wierzeń i przekonań ludzi czasów antyku.

Obraz autorstwa StockSnap - Pixabay



Najbardziej znany czarodziej na świecie

Harry Potter nie ma sobie równych pod wieloma względami. To kultowy bohater, którego losy śledzi już kolejne pokolenie czytelników. Dzieci sięgają po wydania, które ich rodzice czytali kilka dekad wstecz. Wciąż jest to bowiem aktualna opowieść, wbrew pozorom jak najbardziej nawiązująca do realnego życia. Pełno tu problemów, z którymi utożsamiają się czytelnicy w różnym wieku. Jeżeli ktoś w przeszłości wypożyczał kolejne tomy z biblioteki, dzisiaj może nabyć odświeżone wydanie książek, których bohaterem jest Harry Potter, Pakiet 7 książek to świetna pamiątka dla siebie. A także dobre wprowadzenie dziecka do świata nieco poważniejszej literatury.

Tęskniąc za Hogwartem

Miliony dzieci na całym świecie dorastało razem z Harrym Potterem. J. K. Rowling wydawała kolejne tomy w średnio rocznych lub dwuletnich odstępach, co odpowiadało kolejnym latom nauki w Hogwarcie. Główni bohaterowie i czytelnicy dorastali w tym samym czasie, przez co tak wiele ich łączyło. Współcześni trzydziestolatkowie z tęsknotą wspominają czas spędzony z lekturą kolejnych tomów. Śledzenie przygód Harry’ego Pottera było naprawdę fascynujące. Nie dziwi zatem nostalgia za czasami, które wspólnie z tym czarodziejem spędziło się w Hogwarcie. Można do nich wrócić za sprawą nowego wydania Harry Potter, Pakiet 7 książek. Siedem lat wspólnej nauki, przygód i oczywiście walki dobra ze złem. Choć wiele osób zadziwia ten fakt, premiery kolejnych części sagi budziły także negatywne komentarze. Płynęły one głównie ze strony środowisk, obawiających się promowania magii. Zagorzali krytycy swoimi wypowiedziami często udowadniali brak wiedzy na temat rzeczywistego przekazu tych książek. A dotyczył on:

  • przyjaźni,
  • bezwarunkowej miłości,
  • pokonania własnych słabości oraz zwycięstwa dobra nad złem.

Bajka nie tylko dla dzieci

Harry Potter to bohater, którego pokochały nie tylko dzieci. Wielu dorosłych z wielkim zainteresowaniem śledziło jego losy. Tak naprawdę J. K. Rowling udało się stworzyć historię ponadczasową, wymykającą się ograniczeniom wiekowym. Coś dla siebie znajdą tam czytelnicy w różnym wieku, przez co Harry Potter, Pakiet 7 książek może łączyć wszystkich członków wielopokoleniowej rodziny. Nawet po latach od wydania ostatniej części, niejeden dorosły już odbiorca z prawdziwym sentymentem sięga ponownie po kolejne tomy przygód Harry’ego Pottera. I zachęca swoje dzieci, by poszły w jego ślady. Jeszcze długo historia nakreślona przez brytyjską pisarkę będzie dowodem, że nawet w czasach tak wielkiego postępu technologicznego czytanie wciąż może być przyjemnością. Gdyby takich historii było więcej, statystyki dotyczące czytelnictwa byłyby znacznie lepsze.

Obraz autostwa Pezibear - Pixabay